Wzrost cen paliw to duży kłopot dla branży lotniczej. Niektóre linie, na przykład SAS i Lufthansa, już odwołały część lotów, inne natomiast podnoszą ceny. Co jako konsument powinieneś wiedzieć przed wakacjami?
Zastępca dyrektora Duńskiej Rady Konsumentów Think, Esben Grønborg Geist, uważa, że przed konsumentami w Danii, podobnie, jak na świecie, rysuje się niepewne lato. Rosnące ceny paliwa mogą niepokoić i ostatecznie prowadzić do odwołań lotów.
– Jako konsument znajdujesz się teraz w niepewnej sytuacji – mówi Geist w „dr.dk”. – Zarówno jeśli dopiero zamierzasz kupić podróż, jak i w przypadku, gdy już ją kupiłeś.
Wystarczające rezerwy?
Chociaż według związku Przemysłu Duńskiego Dansk Industri i innych podmiotów, obecnie w Europie jest wystarczająco dużo paliwa na zabezpieczenie wakacji, część ekspertów namawia do elastycznego podejścia do planów podróży. Jeśli na przykład lecisz na koncert, którego absolutnie nie chcesz przegapić, rozsądnie jest kupić bilet na lot zaplanowany o dzień wcześniej. Geist przestrzega, że loty mogą zostać odwołane, ponieważ zakup paliwa będzie dla linii lotniczych zbyt kosztowny. Wzrosnąć mogą też ceny wczasów zorganizowanych. W niektórych przypadkach biura podróży mogą podnieść cenę pakietów nawet po dokonaniu płatności, i to o 8%.
Pod koniec kwietnia Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) ostrzegała, że jeśli Cieśnina Ormuz nie zostanie szybko otwarta, Europa będzie miała zapas paliwa lotniczego na zaledwie około sześć tygodni, czyli do końca maja. Kilka dni później Lufthansa odwołała aż 20 000 lotów do października, aby w ten sposób zaoszczędzić około 40 000 ton paliwa lotniczego. Według informacji medialnych w kwietniu i maju SAS odwołał w sumie blisko 2000 lotów, ale linie lotnicze nie potwierdzają tych informacji.
Twoje prawa jako pasażera linii lotniczych
Linie lotnicze operujące na terenie Europy są zobowiązane do przestrzegania europejskich przepisów. Muszą stosować się do rozporządzenia UE z 2004 roku o prawach pasażera. Dotyczy to każdego lotu na trasie rozpoczynającej się na terytorium Unii Europejskiej, Islandii, Norwegii i Szwajcarii, (niezależnie od przewoźnika obsługującego połączenie), oraz loty do portów lotniczych na tym terytorium obsługiwane przez przewoźników z siedzibą na terenie wspólnotowym.
Prawo do zmiany rezerwacji lub zwrotu pieniędzy
Jeśli Twój lot zostanie odwołany, masz jasno określone prawa, nawet jeśli powodem są rosnące ceny paliwa. Nawet w takiej sytuacji linia lotnicza nie może po prostu odwołać lotu bez zaproponowania Ci alternatywnego rozwiązania. Możesz ubiegać się o zmianę rezerwacji lub zwrot pieniędzy.
W przypadku odwołania lotu możesz wybrać pomiędzy:
- zwrotem ceny zakupu
- zmianą rezerwacji na najbliższy możliwy termin
- zmianą rezerwacji na późniejszy termin
Niektóre linie lotnicze oferują voucher, bon kredytowy, bon podarunkowy lub podobny produkt zamiast zwrotu pieniędzy. Możesz wybrać, czy wolisz to rozwiązanie, czy zwrot pieniędzy.
Możliwość uzyskania odszkodowania
Oprócz zwrotu pieniędzy lub zmiany rezerwacji, w niektórych przypadkach możesz otrzymać odszkodowanie. Zależy to głównie od momentu odwołania podróży przez linie lotnicze. Jeśli zostaniesz powiadomiony na krótko przed odlotem, przysługują Ci dodatkowe prawa. Zawsze, gdy odwołanie podróży odbędzie się w terminie krótszym niż 14 dni, linie lotnicze mają wobec pasażerów więcej zobowiązań.
Twoje prawo do odszkodowania wynosi:
- 250 euro dla wszystkich lotów do 1500 kilometrów.
- 400 euro za loty powyżej 1500 kilometrów w obrębie UE i wszystkie inne loty o długości od 1500 do 3500 kilometrów.
- 600 euro za wszystkie loty, które nie mieszczą się w dwóch pierwszych kategoriach.
W przypadku opóźnienia trwającego pięć godzin lub dłużej przysługuje zwrot kosztów biletu lub bilet powrotny. Nie przysługuje wtedy prawo do zmiany terminu podróży.
Wyjątki
Przewoźnik nie ma obowiązku wypłaty odszkodowania, jeżeli powód na odwołanie lub opóźnienie lotu znajdował się poza jego kontrolą, jak np.:
- złe warunki atmosferyczne;
- klęski żywiołowe;
- strajki strony trzeciej np. personelu lotniska (strajki własnego personelu nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności);
- destabilizacja polityczna;
- zagrożenie bezpieczeństwa;
- ograniczenia w kontroli ruchu lotniczego np. zamknięcie pasa startowego;
- zderzenie samolotu z ptakiem;
- ukryte wady produkcyjne samolotu.
Wśród wyjątków nie ma niestabilnych cen paliwa. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał szereg orzeczeń, które pozwoliły doprecyzować pojęcie nadzwyczajnych okoliczności.
Warto pamiętać o tym, że przewoźnik może zaoferować odszkodowanie obniżone o 50%, jeżeli nasze opóźnienie w dotarciu na miejsce docelowe nie przekracza określonych w Rozporządzeniu 261/2004 granic, w zależności od odległości między miejscem wylotu a miejscem docelowym (2 godziny przy odległości do 1500 km, 3 godziny dla dalszych połączeń wewnątrz UE, oraz innych lotów na odległości od 1500 km do 3500 km, 4 godziny dla pozostałych lotów).
Możliwość odwołania się
W Danii, jeśli nie jesteś usatysfakcjonowany zadośćuczynieniem ze strony linii lotniczych, masz wiele możliwość odwołania się i dochodzenia swoich praw. Zanim zaczniesz proces odwoławczy, powinieneś zawsze najpierw skontaktować się z firmą, która sprzedała Ci bilet. Potem możesz skontaktować się z Mæglingsteamet for Forbrugerklager og Forbrugerklagenævnet (Zespołem Mediacyjnym ds. Skarg Konsumenckich), który rozpatruje skargi dotyczące zakupów konsumenckich. Jeśli nie uda Ci się dojść do porozumienia z firmą i zespołem, masz prawo skierować sprawę do Rady ds. Skarg Konsumenckich. Gdyby ta rozpatrzyła twoją sprawę negatywnie, możesz skierować ją do sądu.
To lato zapowiada się niepewnie dla potencjalnych pasażerów. Jako konsument jesteś jednak zabezpieczony szeregiem instrumentów prawnych. Nawet gdyby coś poszło niezgodnie z planem, nie zostaniesz bez pieniędzy. Najlepsza strategia na podróże tego lata to planować je prawie tak jak zawsze przy zachowaniu elastyczności planów.
