Pod koniec lutego przedstawiciele duńskich gmin oraz zrzeszonych w związkach zawodowych pracowników osiągnęły porozumienie w sprawie nowej umowy zbiorowej na kolejne trzy lata. Jakie są dobre wiadomości dla osób zatrudnianych przez samorządy?
Na początek warto wyjaśnić, kogo w Danii określa się mianem „kommunalt ansatte”, czyli pracownika samorządowego. Nie jest to termin tożsamy z polskim. W Polsce pracownikami samorządowymi nazywa się osoby zatrudnione w organach administracji publicznej na stopniu samorządowym. Do takich instytucji zaliczają się na przykład Urząd Marszałkowski, starostwa, urzędy gmin i miast. Osoby zatrudnione na takich stanowiskach mają nieco inne warunki zatrudnienia, reguluje to bowiem odpowiednia ustawa o zatrudnianiu pracowników samorządowych.
W Danii pracownikiem samorządowym jest każda osoba, której pracodawcą jest gmina. Oceania się, że obecnie grupa ta liczy około pół miliona zatrudnionych, w tym nauczycieli, pracowników sektora opieki i służby zdrowia, pracowników socjalnych i administracyjnych. W sumie gminy są największym duńskim pracodawcą. Ich pracownicy, podobnie jak w Polsce, mają nieco inne warunki i umowę o pracę. Obejmują ich negocjowane co trzy lata umowy zbiorowe.
Nowa umowa zbiorowa
Dzięki trzyletniemu układowi zbiorowemu, który pod koniec lutego wypracowały wspólnie Krajowe Stowarzyszenie Gmin (KL) i pracownicze Stowarzyszenie Negocjacyjne, pracownicy samorządowi mogą liczyć między innymi na wyższe wynagrodzenia. Umowa wejdzie w życie 1 kwietnia.
Całkowite podwyżki dla sektora gmin wyniosą 9,2%, choć nie oznacza to, że każdy pracownik otrzyma dokładnie o tyle więcej na pasku wypłaty. Niektóre sektory dostaną więcej, inne mniej. Pracownikom samorządowym udało się jednak wynegocjować więcej niż tym, którzy wypłatę otrzymują bezpośrednio od państwa (na przykład wojskowi, sędziowie, pracownicy uniwersytetów i ministerstw). Związki zawodowe zrzeszające osoby zatrudnione przez agencje rządowe wynegocjowały 8,7% podwyżki.
Najważniejsze punkty porozumienia samorządowców:
- Podwyżki wynagrodzeń o 6,27% w ciągu najbliższych trzech lat
- Dodatkowa pula pieniężna, nieco poniżej dwóch procent, na modyfikacje w poszczególnych porozumieniach
- Większe możliwości opieki nad chorym dzieckiem przy zachowaniu wynagrodzenia – płatny będzie trzeci dzień pobytu opiekuna z chorym dzieckiem oraz tak zwany dzień zerowy, czyli ten, którym opiekun został wezwany do opieki nad dzieckiem w ciągu trwania dnia pracy
- Dodatkowa pula wynagrodzenia dla kadry kierowniczej w gminach i podwyżki dla najniżej opłacanych pracowników.
- Pieniądze na inicjatywy dotyczące lepszego środowiska pracy, ze szczególnym uwzględnieniem zapobiegania skutkom stresu
- Środki na różnorodne działania wspomagające rozwoju kompetencji pracowników – między innymi w związku z wykorzystaniem sztucznej inteligencji i nowych technologii.
- Zapisy dotyczące fritvalgsordning – co roku pracownik będzie mógł samodzielnie wybierać, czy z odkładanej części pensji zostaną opłacone dni wolne, dodatek do wynagrodzenia czy dodatek do emerytury.
Gminy utworzą też fundusz, który w przyszłości ma pomóc zwalczać trudności związane z rekrutacją i zatrzymaniem na stanowiskach cennych pracowników. Najpierw przez rok gminy określą swoje potrzeby i wskażą te zawody, w których jest coraz trudniej o pracowników. Potem, 1 kwietnia 2027 roku, 307 milionów DKK zostanie przydzielone tym grupom, w których zidentyfikowano przyszłe niedobory kadrowe. Będą mogły dzieki temu skuteczniej konkurować o najlepszych specjalistów w danej dziedzinie.
