Jeden z dużych dostawców energii namawia klientów na podpisanie umowy po stałej cenie, bo przewiduje podwyżkę kosztów. Niezależny ekspert doradza jednak rozwagę przy podejmowaniu decyzji.
Firma Andel Energi ostrzega, że mieszkańcy Danii stoją u progu kryzysu energetycznego. Przewiduje, że cena energii elektrycznej wzrośnie do najwyższego poziomu od prawie dwóch lat, przekraczając siedem koron za kilowatogodzinę. Prezeska, Marlene Holmgaard Fris, twierdzi, że nadchodzi kryzysowa zima. Według niej schemat na rynku gazu i energii elektrycznej jest w tym roku taki sam jak cztery lata temu, kiedy to ceny szokująco wzrosły. Rosnące ceny gazu, mniejsze niż zwykle zapasy gazu w Europie i rozwój cen na rynku energii elektrycznej mogą być indykatorami, że już za kilka tygodni za ciepło w domu trzeba będzie zapłacić więcej niż rok temu. W opinii prezes Fris tej zimy Duńczycy mogą mieć powtórkę sprzed czterech lat. Apeluje do klientów o przygotowanie się na drogi sezon i rozważnie zmiany typu umowy na taką o stałej cenie.
Stała i zmienna cena
Zanim poznamy opinie eksperta na ten temat, wyjaśnijmy dokładnie, czym jest umowa o stałej cenie. W ramach umowy o stałej cenie energii elektrycznej w Danii (fastpris) płacisz tę samą stawkę za kWh przez cały okres jej obowiązywania. Zwykle umowę podpisuje się na co najmniej 3 miesiące.
Zalety umowy typu fastpris:
- Pełna przewidywalność – dokładnie wiesz, ile kosztuje cię każda kWh. Twój rachunek za prąd zależy tylko od zużycia, a nie od sytuacji na rynku.
- Ochrona przed podwyżkami cen – podczas kryzysu energetycznego w 2022 roku wielu klientów korzystających z cen stałych było chronionych, podczas gdy klienci korzystający z cen spot płacili rekordowo wysokie rachunki.
- Łatwiejsze budżetowanie – ponieważ znasz cenę prądu z góry, możesz spokojnie planować inne wydatki z domowego budżetu.
- Pierzesz kiedy chcesz – płacisz tyle samo, niezależnie od pory dnia, więc nie musisz sprawdzać, kiedy jest najlepsza pora na włączenie pralki lub zmywarki.
Wady umowy typu fastpris:
- Zazwyczaj 10-20% drożej w dłuższej perspektywie – dostawca wlicza w cenę dodatek za własne ryzyko. Historycznie w przeszłości ceny umów typu „spot” były niższe.
- Niemożność szybkiej zmiany umowy – umowy o stałej cenie zazwyczaj obejmują okres od 3 do 12 miesięcy. Przedterminowe rozwiązanie takiej umowy może wiązać się z opłatą w wysokości 200–500 DKK.
- Brak korzyści ze spadających cen – jeśli cena rynkowa spadnie, nadal będziesz płacić uzgodnioną wyższą cenę przez cały okres obowiązywania umowy.
- Niemożność korzystania z tanich godzin – dzięki cenie spot możesz zaoszczędzić 5–15% właściwie planując zużycie prądu. W przypadku ceny stałej zawsze płacisz tyle samo za kWh.
W ramach umowy typu spotpris-aftale, czyli bez ustalania stałej ceny, płacisz tyle, ile energia faktycznie w danej chwili kosztuje. Raz będzie to mniej, raz więcej.
Dla większości duńskich gospodarstw domowych prąd w cenie spot jest nadal najlepszym rozwiązaniem, ponieważ zapewnia najniższą cenę w dłuższej perspektywie. Niezależnie od tego, czy wybierzesz cenę spot, czy stałą, zawsze powinieneś znaleźć najtańszego dostawcę energii elektrycznej, aby zminimalizować koszty.
Nie każdemu się opłaci
Termin „krisevinter” brzmi poważnie. Są jednak tacy, dla których taka retoryka dostawców energii to burza medialna, a raczej chwyt marketingowy. Brian Vad Mathiesen, profesor planowania energetycznego i odnawialnych źródeł energii na Uniwersytecie w Aalborgu, jest sceptyczny wobec zapowiedzi kryzysowej zimy. Jak mówi portalowi „dr.dk”, firma dostarczająca energię nie powinna być doradcą we własnej sprawie. Jej statutowym zadaniem nie jest przecież dostarczenie klientom jak najbardziej korzystnej dla nich oferty.
– Myślę, że jest małe prawdopodobieństwo, że jesienią będziemy mieli codziennie rekordowo wysokie ceny i że generalnie energia stanie się znacznie droższa niż dotychczas – twierdzi Vad Mathiesen.
Wyjaśnia, że gdy przez kilka dni ceny prądu są wysokie, to zawsze rozpoczyna to dyskusję na temat, co należy zrobić. W takiej sytuacji najlepiej zachować zimną krew i dobrze sprawdzić wszystkie dane. Nie każdemu zawarcie umowy typu „fastprisaftale” się opłaci. Każdy powinien sam ocenić, co opłaca się w jego sytuacji, bo gospodarstwa domowe, tak jak i ceny w różnych regionach, nie są takie same. Trzeba pamiętać, że proponowana stała, „bezpieczna” cena prądu może być wyższa niż ta, jaką trzeba zapłacić w „drogich” dniach na zwykłej umowie.
Zanim podpiszesz stałą umowę
Prąd w stałej cenie jest właściwym wyborem dla Ciebie, jeśli:
- Przewidywalność jest dla Ciebie ważniejsza niż najniższa możliwa cena;
- Obawiasz się kryzysów energetycznych i chcesz zabezpieczyć się przed gwałtownymi wzrostami cen;
- Masz ograniczony budżet i nie możesz sobie poradzić z wahaniami rachunków za prąd;
- Nie możesz/nie chcesz planować zużycia prądu na tańsze godziny (np. ze względu na godziny pracy);
- Na podstawie analiz rynkowych spodziewasz się wzrostu cen energii w nadchodzącym okresie.
Przed podpisaniem stałej umowy koniecznie sprawdź:
- Okres zobowiązania – zazwyczaj 3, 6 lub 12 miesięcy. Krótsze zobowiązanie to większa elastyczność, ale często nieco wyższa cena.
- Warunki po wygaśnięciu umowy – wielu dostawców automatycznie przechodzi na nową umowę, często droższą. Ustaw przypomnienie i porównaj ceny zanim Twoja umowa wygaśnie.
- Szczegóły umowy: czy stała cena jest wliczona w abonament, czy nie? Czy w cenę jest wliczona zielona energia elektryczna? Wiele firm ukrywa część kosztów za pomocą sztuczek marketingowych.
- Opłatę za rozwiązanie umowy – wcześniejsze rozwiązanie umowy może Cię kosztować 200-500 koron. Nie zgadzaj się na zaporowe ceny.
Przeczytaj też: Podatek od energii obniżony na dwa lata.
Energia słoneczna, czyli gorący temat polityczny
Jeśli obawiasz się, że sam nie zrozumiesz szczegółów umowy i chcesz z kims przedyskutowac swoje opcje w wyborze dostawcy energii w Danii, możemy Ci w tym pomóc. Zgłoś się do jednego z naszych biur, aby otrzymac rzetelne informacje i pomoc w analizie.
