Kto lubi chodzić po lesie i obserwować naturę, ten może w sezonie przyczynić się do lepszego mapowania duńskiej przyrody, a dokładnie grzybów. Jednocześnie powinien pamiętać o zasadach obowiązujących w duńskich lasach.
Według Duńskiej Agencji Ochrony Przyrody w Danii występuje około 6000 różnych gatunków grzybów. Rosną one zarówno w lasach liściastych, jak i iglastych oraz na otwartych polach. Występują w różnych rozmiarach, kolorach i kształtach. Niektóre z nich są jadalne, a inne nie, osobną zaś grupę stanowią grzyby trujące, na które trzeba szczególnie uważać.
Zasady zbierania grzybów w Danii
W Danii zabronione jest zbieranie grzybów w celach komercyjnych, czyli na sprzedaż. Dozwolone jest jedynie ograniczone zbieranie na użytek prywatny. Mówiąc najprościej – jeśli chodzisz po lesie z koszyczkiem, inni grzybiarze będą cię pozdrawiać, gdybyś jednak spacerował z koszem, zostałoby to uznane za przekroczenie zasad.
Dozwolone jest zbieranie grzybów, ziół i innych darów natury w lasach publicznych.
W lasach prywatnych należy poruszać się jedynie po wytyczonych szlakach i ścieżkach, nie wolno zagłębiać się w las w celu zbierania grzybów, jagód itp. Jeśli chcesz zbierać grzyby poza wytyczonymi ścieżkami, musisz najpierw poprosić właściciela o pozwolenie. Właściciel lasu ma prawo zwrócić ci uwagę, poprosić o dane personalne i zgłosić policji, że poruszasz się poza dozwolonym obszarem bez jego zgody.
Zasady zbierania grzybów określono w Ustawie o ochronie przyrody (Naturbeskyttelsesloven), powiązanym z nią rozporządzeniu wykonawczym i wytycznych.
Projekt dla miłośników grzybów
Chcesz wiedzieć, gdzie w Danii znaleźć grzyby? To nietrudne, w dobrym, wilgotnym sezonie wystarczy wyjść na spacer do lasu. Jeśli przy okazji pasji zbierania grzybów chciałbyś pomóc przyrodnikom, to zainteresuje cię projekt Danmarks svampeatlas (Atlas Grzybów 2.0). Możesz tam zarejestrować swoje znalezisko, przesłać zdjęcie i dowiedzieć się dużo o lokalnej przyrodzie. To niezwykła baza danych zapełniana głównie przez miłośników natury. Można w niej znaleźć opisy prawie 10 000 gatunków grzybów i sprawdzić na mapie, gdzie i kiedy występują najczęściej. Kto ma ochotę na trochę zabawy, ten może na przykład wziąć udział w głosowaniu na znalezisko roku.
600 000 zweryfikowanych znalezisk
Działający obecnie online projekt Atlas Grzybów 2.0 bazuje na wcześniejszym projekcie „Duński Atlas Grzybów”, w ramach którego mapowano występowanie tych roślin. Jego głównym celem było poszerzenie wiedzy na temat rozmieszczenia i ekologii grzybów w Danii oraz udostępnienie tej wiedzy społeczeństwu.
Projekt przyczynił się do znacznie lepszego poznania rozmieszczenia ponad 180 popularnych grzybów w Danii. Dzięki niemu kilka gatunków wcześniej uznanych za wymarłe, zostało ponownie odkrytych.
Obecnie baza danych zawiera ponad 600 000 zweryfikowanych znalezisk grzybów. To ciekawe miejsce w sieci dla wszystkich miłośników przyrody i osób zawodowo zajmujących się zarządzaniem środowiskiem.
Projekt jest realizowany we współpracy Centrum Makroekologii, Ewolucji i Klimatu (CMEC) w Duńskim Muzeum Historii Naturalnej (SNM), Uniwersytetu Kopenhaskiego, Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Nauki o Grzybach oraz MycoKey.
Najgroźniejsze grzyby w Danii
Idąc na grzybobranie, koniecznie zabierz ze sobą zdrowy rozsądek i lokalny atlas grzybów! W 2017 roku 12-osobowa rodzina mieszkająca w ośrodku dla uchodźców w Haslev trafiła do szpitala z powodu zatrucia grzybami. W wyniku zatrucia zmarło wtedy dwoje dzieci. Niestety, obcokrajowcy są nadreprezentowani w statystykach zatruć grzybami w Danii. To głównie dlatego, że grzyby wyglądające podobnie mogą mieć różny skład chemiczny. Grzyby jadalne rosnące w Polsce mogą przypominać grzyby niejadalne lub trujące rosnące w Danii.
Najbardziej trujące grzyby występuje w Danii to:
- hvid fluesvamp – muchomor jadowity (Cały grzyb jest biały – kapelusz, trzon, blaszki i miąższ. Trzon ma pierścień, lecz ten może odpaść. Nasada trzonu ma na sobie pochwę. Grzyb ten powszechnie występuje w lasach.)
- grøn fluesvamp – muchomor sromotnikowy (Kapelusz może być zielony, brązowy lub żółty. Blaszki i trzon są białe. Trzon ma pierścień, lecz też może odpaść. Nasada trzonu ma na sobie pochwę. Występuje rzadko)
Do centrum zatruć z powodu podejrzenia zatrucia grzybami dzwoni rocznie od 200 do 700 osób. Zwykle około 25 telefonów ma związek z poważnymi zatruciami.
Jeśli podejrzewasz zatrucie grzybami, niezwłocznie zadzwoń do centrum kontroli zatruć Giftlinjen na numer: 82 12 12 12. W nagłych przypadkach drgawek, utraty przytomności itp. bezzwłocznie dzwoń na numer alarmowy 112 i udziel pierwszej pomocy ofierze zatrucia.
Centrum Informacji Toksykologicznej radzi
• Kiedy sprawdzasz, czy grzyby są jadalne, nigdy nie korzystaj ze sztucznej inteligencji.
• Zawsze zbieraj i oczyszczaj grzyby po kolei, jeden po drugim.
• Dowiedz się, które grzyby rosnące w Danii są trujące, a które jadalne. Grzyby jadalne rosnące w innych państwach mogą przypominać grzyby trujące rosnące w Danii.
• Korzystaj z aktualnych, najnowszych informacji na temat grzybów.
• Jedz tylko grzyby dobrej jakości. Wyrzucaj grzyby zjedzone przez robaki i grzyby zepsute.
