Za produkty żywnościowe w Danii trzeba sporo zapłacić. Politycy proponują obniżkę VAT-u na część artykułów spożywczych. Pomysł popierają konsumenci, ale krytykują przedsiębiorcy.
Obecnie w Danii obowiązuje jedna stawka VAT na żywność. Duński podatek VAT należy do najwyższych w Europie. Wśród parlamentarzystów pojawia się coraz więcej głosów, że należy wprowadzić dwie stawki, tak, aby część produktów mogła być tańsza. Minister finansów Ane Halsboe-Jørgensen uważa, że to dobry pomysł. Celem jest odciążenie tych mieszkańców Danii, którzy znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Rząd negocjuje z parlementarzystami różne projekty. Obniżenie podatku VAT na żywność wydaje się jednym z najbardziej aktualnych.
Kilka partii w duńskim parlamencie zadeklarowało już poparcie dla tego projektu. Argumentują, że cena tak zwanego koszyka zakupowego gwałtownie wzrosła w ciągu ostatnich 5 lat. Nie ma jednak zgody co do szczegółów. Jedni proponują niższy VAT na całą żywność, inni tylko na warzywa i owoce. Czy obniżka podatku VAT na żywność to dobry pomysł?
Sceptycyzm przedsiębiorców
Pomysł obniżki VAT-u na żywność krytykuje organizacja przedsiębiorców Dansk Industri, która zrzesza ponad 20 000 duńskich firm. Zdaniem jej przedstawicieli byłaby to operacja zbiurokratyzowana, kosztowna i wbrew pozorom, mało efektywna.
– Uważamy, że to zły pomysł. Biurokracja pochłonie tyle pieniędzy, że nie wiadomo, czy konsumenci w ogóle zauważą, że VAT został obniżony – powiedział reprezentujący organizację Morten Høyer.
Szacunki organizacji wskazują, że obniżka VAT na żywność kosztowałaby duńskie firmy miliard koron rocznie. I to tylko w najbardziej optymistycznym scenariuszu, bowiem w grę mogłyby wchodzić nawet cztery miliardy. W opinii przedsiębiorców dwie stawki VAT zamiast jednej, jak obecnie, sprawią, że rozliczanie podatku stanie się bardziej uciążliwe. Nie tylko producenci żywności, ale wszystkie firmy kupujące produkty spożywcze, na przykład przedszkola czy stołówki, będą miały z tym problem.
– Jeśli jako mała firma nagle będziesz musiał sobie radzić z dwiema stawkami VAT, rozliczanie VAT stanie się jeszcze bardziej skomplikowane niż teraz, a to znacznie zwiększy biurokrację – ocenia Morten Høyer. – Będziesz tracić czas na papierkową robotę, zamiast robić coś, na czym zarabiasz i co ma znaczenie.
Dodatkowo, firmy prawdopodobnie i tak przerzucą koszty takiej operacji na konsumentów.
Również organizacja SME Denmark, która reprezentujące małe i średnie przedsiębiorstwa w Danii, ostrzega przed obniżaniem VAT na niektóre artykuły żywnościowe.
Oczekiwania konsumentów
Niezależni eksperci zwracają jednak uwagę, że pierwsza faza zmian faktycznie może być dla przedsiębiorców wymagająca, ale po kilku miesiącach koszty jej wprowadzenia zmaleją. Systemy informatyczne zostaną zaktualizowane, pracownicy przeszkoleni, nowe procedury wdrożone. Nie wymaga to wcale czterech miliardów, jak straszą przedsiębiorcy.
Konsumenci również opowiadają się za obniżką podatku VAT. Osoby najuboższe od dawna wyczekują rozwiązania, dzięki któremu mogłyby przestać się martwić o codzienne zakupy. Badania pokazuje, że ponad połowa Duńczyków uważa ogólną stawkę VAT w wysokości 25% za zbyt wysoką. 41% uważa, że jest ona odpowiednia, ale co ważniejsze: nikt nie twierdzi, że jest zbyt niska. Fakt, że VAT jest postrzegany jako zbyt wysoki, staje się jeszcze bardziej oczywisty, gdy pytanie dotyczy żywności: aż 80% respondentów uważa, że VAT na żywność powinien zostać obniżony, na przykład do 15%.
Minister finansów Ane Halsboe-Jørgensen wyraża solidarność z ta grupą:
– Zakupy stały się zbyt drogie, a zbyt wielu Duńczyków odczuwa to, gdy trzeba zapłacić rachunek w sklepowej kasie. Kupowanie lunchów na wynos lub stołówkowych obiadów dla dzieci stało się dla wielu zbyt drugie i wymaga to interwencji politycznej.
Za obniżką VAT-u na żywność opowiedziała się ostatnio premier Mette Frederiksen, zatem wydaje się, że decyzja polityczna jest blisko.
